Inson qanday muammo bilan keladi?
Ko‘pchilik ishni to‘g‘ri tashkil qilsa, bir necha soat davomida bir xil darajada diqqat bilan ishlash mumkin deb o‘ylaydi.
Amalda esa bu kamdan-kam hollarda shunday bo‘ladi.
Bir muncha vaqtdan keyin odam tezroq chalg‘iydi, sekinroq fikrlaydi va ko‘proq xato qiladi.
Savol tug‘iladi: aslida qancha vaqt diqqatni saqlash mumkin?
Bitta «to‘g‘ri» vaqt yo‘q
Hamma uchun bir xil raqam mavjud emas.
Diqqat quyidagilarga bog‘liq:
-
vazifaning murakkabligi;
-
ishga qiziqish;
-
uyqu va charchoq;
-
yosh;
-
tajriba;
-
atrofdagi chalg‘ituvchilar;
-
kunning vaqti.
Vazifa qanchalik murakkab va ko‘p fikrlashni talab qilsa, aqliy charchoq shunchalik tez paydo bo‘lishi mumkin.
Uzoq ishlaganda nima bo‘ladi?
Ishning boshida diqqatni saqlash odatda osonroq.
Keyin asta-sekin quyidagi belgilar paydo bo‘lishi mumkin:
-
fikr boshqa tomonga chalg‘iydi;
-
matnni qayta o‘qishga to‘g‘ri keladi;
-
xatolar ko‘payadi;
-
ish sekinlashadi;
-
boshqa narsaga o‘tish istagi paydo bo‘ladi.
Bu odam dangasa bo‘lib qolgani degani emas. Balki uning kuchli diqqatni saqlash qobiliyati vaqtincha pasaygandir.
Qanday ish davrini tanlash mumkin?
Ko‘pchilik uchun boshlang‘ich variant sifatida 20–40 daqiqa diqqat bilan ishlash, keyin esa qisqa tanaffus qilishni sinab ko‘rish mumkin.
Ammo bu hamma uchun qat’iy qoida emas.
Agar siz 50 daqiqa yaxshi ishlasangiz, 30 daqiqada to‘xtash shart emas.
Agar 20 daqiqadan keyin diqqat sezilarli pasaysa, o‘zingizni yana bir soat ishlashga majburlash ham kerak emas.
Asosiy mezon — daqiqalar soni emas, ish sifati.
O‘z optimal vaqtingizni qanday topish mumkin?
Bir necha kun kuzating:
«Men qachondan boshlab diqqatimni yo‘qota boshlayman?»
Quyidagilarni yozib boring:
-
qancha vaqt ishladingiz;
-
birinchi chalg‘ish qachon paydo bo‘ldi;
-
shundan keyin ish sifati qanday bo‘ldi.
Bir necha kundan keyin o‘zingizga mos ish ritmi aniqroq ko‘rinadi.
Masalan:
30 daqiqa ish → 5–10 daqiqa tanaffus.
Yoki:
45–50 daqiqa ish → 10 daqiqa tanaffus.
Tanaffus — ishning bir qismi
Qisqa tanaffus vaqtni yo‘qotish degani emas.
Agar undan keyin odam yana yaxshi fikrlay va ishlay olsa, tanaffus umumiy ish samaradorligini saqlashga yordam beradi.
Tanaffus vaqtida:
-
o‘rningizdan turing;
-
biroz yuring;
-
uzoqqa qarang;
-
suv iching;
-
faoliyatni qisqa vaqtga o‘zgartiring.
Tanaffusni to‘liq telefonda o‘tkazish esa miyaga yetarlicha dam bermasligi mumkin.
Asosiy xulosa
Inson qancha daqiqa davomida diqqatni saqlashi kerakligi haqida hamma uchun bir xil raqam yo‘q.
O‘z holatingizga qarang:
ish → diqqat pasayishining dastlabki belgilari → qisqa tanaffus → vazifaga qaytish.
Maqsad imkon qadar uzoq vaqt to‘xtamasdan ishlash emas.
Maqsad — ortiqcha charchamasdan sifatli aqliy mehnatni uzoqroq saqlash.