Yurak va qon tomirlari salomatligi haqida sodda va tushunarli ma’lumotlar. Xavf omillari, ovqatlanish, jismoniy faollik, qon bosimi, qon aylanishi va yurak-qon tomir tizimiga g‘amxo‘rlik qilish haqida amaliy tavsiyalar.
Miyani oziqlantiradigan tomirni to‘sib qo‘ygan trombni haqiqatan ham olib tashlash mumkinmi — va buning uchun bosh suyagini ochish shart emasmi?
Ha, ayrim hollarda zamonaviy tibbiyot aynan shunday imkoniyat beradi.
Bu muolaja mexanik trombektomiya deb ataladi. Shifokor qon tomiri orqali ingichka kateterni kiritib, uni miya arteriyasidagi tiqilib qolgan joygacha olib boradi va maxsus moslama yordamida trombni chiqarib oladi. Ayrim hollarda tromb maxsus kateter yordamida so‘rib olinadi.
Odam «miyada tromb bor» degan gapni eshitganda, tabiiy ravishda bir savol tug‘iladi: uni qanday yo‘qotish mumkin?
Bir qarashda hammasi oddiydek ko‘rinadi: agar tomir tromb bilan berkilgan bo‘lsa, uni yo eritish, yo chiqarib olish kerak.
O‘tkir ishemik insultni davolashda qo‘llanadigan ikki muhim usulning umumiy mazmuni ham shunday:
tromboliz — trombni dori yordamida eritishga harakat qilish;
trombektomiya — trombni qon tomiri ichidan mexanik usulda chiqarib olish.
Stentlash deyilganda ko‘pchilik darhol yurak va koronar arteriyalarni tasavvur qiladi. Bu haqiqatan ham stentlarning eng mashhur qo‘llanilish sohalaridan biridir.
Ammo stentlar faqat qon tomirlarida ishlatilmaydi. Ular siydik naylari, o‘t yo‘llari, qizilo‘ngach, nafas yo‘llari va boshqa ayrim a’zolarda toraygan joyning o‘tkazuvchanligini tiklash yoki saqlab turish uchun qo‘llanadi.
Stentlash — toraygan yoki berkilgan qon tomir orqali qon oqimini tiklashning zamonaviy usullaridan biridir. Ko‘pincha koronar stentlash haqida gapiriladi. Bunda yurak mushagini qon bilan ta’minlaydigan arteriyadagi qon oqimi tiklanadi.
Stent tavsiya qilingan odamda tabiiy savollar tug‘iladi: bu muolaja haqiqatan ham kerakmi, qanchalik xavfli, undan keyin normal hayot kechirish mumkinmi va eng muhimi — bu muammoni abadiy hal qiladimi?
Qon tomirlarining holati va qon ivish tizimi yurak-qon tomir tizimining umumiy salomatligi bilan chambarchas bog‘liq. Organizm nozik muvozanatni saqlashi kerak: qon tomirlar bo‘ylab normal oqishi, tomir shikastlanganda esa qon ketishini to‘xtatish uchun tezda ivishi kerak.
Muammo qonning ortiqcha ivishga moyilligi yoki aksincha, qon ketishini to‘xtatish qiyinlashadigan ivish buzilishlarida yuzaga kelishi mumkin.
Что такое биохакинг и как он связан с образом жизни и контролем здоровья?
Начните знакомство с вводным курсом. Доступ к нему бесплатно на 5 дней.