Ko‘pchilik odamlar uchun telefon kechqurun qo‘lga olinadigan eng oxirgi, ertalab esa eng birinchi narsaga aylangan.
Xabarlarni tekshirish, yangiliklarni ko‘rish, kimgadir javob berish, qisqa videolarni ochish — bularning barchasi kichik ishdek tuyuladi. Ammo bunday odat uyqu vaqtini sezilmasdan kechiktirib yuborishi mumkin.
Muammo faqat ekranning o‘zida emas. Uxlashdan oldin qanday axborot olayotganimiz va u e’tiborimizni qanchalik ushlab turgani ham muhim.
Nima uchun telefon kechqurun bizni osongina ushlab qoladi?
Kunduz kuni ishlar ko‘p bo‘ladi, kechqurun esa biroz bo‘sh vaqt paydo bo‘ladi. Telefon esa dam olish yoki yangi narsalarni bilishning eng oson vositasiga aylanadi.
«Faqat besh daqiqa» deb telefonni qo‘limizga olamiz. Keyin yana bir video, xabar yoki qiziqarli maqola paydo bo‘ladi.
Natijada rejalashtirganimizdan ancha ko‘p vaqt o‘tib ketadi.
Bundan tashqari, yangiliklar, bahslar, ish xabarlari va kuchli hissiyot uyg‘otadigan ma’lumotlar fikrlarni tinchlantirishga xalaqit berishi mumkin.
Ekran yagona sabab emas
Ko‘pincha faqat ekranning ko‘k nuri haqida gapiriladi. Darhaqiqat, kechqurungi yorug‘lik organizmning uyquga tayyorlanishi bilan bog‘liq jarayonlarga ta’sir qilishi mumkin.
Lekin yana bir muhim jihat bor: organizm dam olishga tayyorlanayotgan paytda miyani faol axborot bilan band qilishda davom etamiz.
Agar uxlashdan oldin xavotirli yangiliklarni o‘qisak, ish masalalarini muhokama qilsak yoki uzluksiz lentani ko‘rsak, tinch holatga o‘tish qiyinroq bo‘lishi mumkin.
Shuning uchun ekran yorqinligini kamaytirishning o‘zi har doim muammoni hal qilmaydi.
Telefondan butunlay voz kechish shart emas
Telefonning o‘zi uyquning dushmani emas.
Kechqurun undan budilnik qo‘yish, yaqinlar bilan bog‘lanish, xotirjam biror narsa o‘qish yoki foydali dasturdan foydalanish uchun kerak bo‘lishi mumkin.
Muhim savol — telefondan faol foydalanishni qachon to‘xtatishimizda.
Uxlashdan oldin ma’lum bir vaqtni telefonsiz o‘tkazishga harakat qilish mumkin. Bu vaqtda telefondan ko‘ngilochar maqsadda yoki lentani uzluksiz ko‘rish uchun foydalanmaslikka harakat qilinadi.
Avvaliga bu 20–30 daqiqa bo‘lishi ham mumkin. Bunday odatni qat’iy taqiqdan ko‘ra amalga oshirish osonroq bo‘lishi mumkin.
Kechki lenta o‘rniga nima qilish mumkin?
O‘rnini bosadigan odat murakkab bo‘lmasligi kerak.
Masalan:
-
xotirjam biror matn o‘qish;
-
ertangi kun uchun kerakli narsalarni tayyorlash;
-
yaqinlar bilan xotirjam suhbatlashish;
-
dush qabul qilish;
-
biroz sayr qilish;
-
shunchaki tinchlikda o‘tirish.
Har kecha maxsus marosim tashkil qilish shart emas. Muhimi, miyaga faol kundan dam olishga asta-sekin o‘tish imkonini berish.
Agar uyqu tartibi barqaror bo‘lmasa-chi?
Ayrim odamlar har kuni bir vaqtda uxlay olmaydi. Bunday holatda butun kun tartibini birdaniga o‘zgartirish shart emas.
Bitta odatdan boshlash mumkin: uxlashdan bevosita oldin telefonni qo‘lga olmaslik.
Uyqu vaqti hali ham o‘zgarib tursa ham, bu qadam faol kun bilan dam olish vaqtini bir-biridan ajratishga yordam berishi mumkin.
Agar amalga oshirish qiyin bo‘lsa-chi?
Bu odatni o‘zingiz bilan kurashga aylantirish kerak emas.
Agar bir kecha yana telefonni uzoq vaqt ko‘rib qolsangiz, bu odatni o‘zgartirib bo‘lmaydi degani emas.
Ertasi kuni yana harakat qilib ko‘rish mumkin.
Sog‘lom odat bir kechada shakllanmaydi. Muhimi — mukammal bajarish emas, balki asta-sekin takrorlash.
Asosiy fikr
Telefon kundalik hayotimizning bir qismiga aylangan. Ko‘pchilik uchun undan butunlay voz kechish ham shart emas.
Lekin telefon qachon vosita bo‘lib qolmay, vaqt, e’tibor va xotirjamligimizni ola boshlaganini payqashni o‘rganish foydali.
Uxlashdan oldin nafaqat ekran yorqinligini, balki axborot oqimini ham kamaytirish muhim.
Ba’zan kechqurungi eng oddiy qadam — telefonni biroz nariroqqa qo‘yib, kunning so‘nggi daqiqalarini yangi axborotsiz o‘tkazishdir.