Biz ko‘pincha tanaffusni vaqtni yo‘qotish deb qabul qilamiz. To‘xtab qolsak, ishimiz cho‘zilib ketadi va bajariladigan ishlar yanada ko‘payib ketadigandek tuyuladi.
Ammo uzoq vaqt tanaffussiz ishlash asta-sekin e’tiborni, ishlash qobiliyatini va bajarilayotgan ish sifatini pasaytiradi. Inson ishlashda davom etadi, lekin avvalgidek samarali ishlay olmaydi.
Shuning uchun qisqa tanaffus bekorchilik degani emas. Me’yoridagi dam olish kuchni saqlashga va ishni xotirjamroq davom ettirishga yordam beradi.
Nima uchun dam olishni unutib qo‘yamiz?
Inson muhim yoki qiziqarli ish bilan band bo‘lganda, charchoqni uzoq vaqt sezmasligi mumkin. Ayniqsa kompyuterda ishlaydigan, uy yumushlari bilan shug‘ullanadigan, tomorqada ishlaydigan yoki jismoniy mehnat qiladigan odamlarda bu holat ko‘p uchraydi.
Ba’zan charchoq, asabiylashish yoki diqqatni jamlash qiyinlashganidan keyingina dam olish kerakligini eslaymiz.
O‘zimizni juda charchatib qo‘ygandan ko‘ra, oldinroq qisqa tanaffus qilish foydaliroq.
Yaxshi tanaffus qanday bo‘lishi mumkin?
Tanaffus albatta uzoq bo‘lishi shart emas. Ba’zan bir necha daqiqaning o‘zi ham tana holatini biroz o‘zgartirish va e’tiborni boshqa tomonga yo‘naltirish uchun yetarli.
Masalan:
-
o‘rningizdan turib, biroz yurish;
-
bir necha marta xotirjam harakat qilish;
-
ayniqsa ekran oldida ishlagandan keyin uzoqroqqa qarash;
-
suv ichish;
-
qisqa vaqt toza havoga chiqish;
-
telefonni olmasdan, bir necha daqiqa tinch o‘tirish.
Oxirgi usulga alohida e’tibor berish kerak. Agar har bir tanaffusda yangiliklar, ijtimoiy tarmoqlar yoki qisqa videolarni ko‘rishni boshlasak, miya haqiqiy dam olmaydi. Biz faqat bir axborot oqimini boshqasiga almashtiramiz.
Tanaffus yana bir majburiyatga aylanmasin
Dam olish uchun o‘nlab qoidalardan iborat murakkab tizim tuzish shart emas.
Kimdir ma’lum miqdorda ishlagandan keyin qisqa tanaffus qilishni qulay deb biladi. Boshqa odam esa charchoqning dastlabki belgilarini sezganda dam olishni ma’qul ko‘radi.
Muhimi, sizga va hayot tarzingizga mos usulni topish.
Jismoniy mehnatda tanaffus kuchni tiklash uchun tinchroq dam olishni anglatishi mumkin. Kompyuterda ishlaganda esa tana holatini o‘zgartirish, o‘rnidan turish va ekrandan ko‘zni uzish foydali.
Kuchli charchoqni kutmasdan to‘xtash
Oddiy qoida bor: ishlashni davom ettirishning iloji qolmaydigan paytni kutish shart emas.
Agar ko‘proq xatoga yo‘l qo‘yayotgan bo‘lsangiz, fikringizni yo‘qotsangiz, mayda narsalardan asabiylashsangiz yoki vazifani qanday davom ettirishni bilmay qolsangiz, biroz to‘xtab turish vaqti kelgan bo‘lishi mumkin.
Qisqa tanaffusdan keyin ishga boshqacha nigoh bilan qarash osonroq bo‘ladi.
Tanaffusni odatga qanday aylantirish mumkin?
Qat’iy jadvaldan boshlash shart emas.
Har kuni takrorlanadigan bitta ish jarayonini tanlang va unga qisqa tanaffusni bog‘lang.
Masalan: ishning ma’lum qismini tugatdingiz — o‘rningizdan turing, biroz yuring, suv iching va shundan keyin ishni davom ettiring.
Vaqt o‘tishi bilan bu ketma-ketlik tabiiy odatga aylanishi mumkin.
Eng muhimi, dam olishni yana bir majburiyatga aylantirmaslik. Tanaffus qila olmay qolganingiz uchun o‘zingizni ayblashning hojati yo‘q.
Asosiy fikr
Sog‘lom odatlar faqat nima qilishimizdan iborat emas. Ba’zan o‘z vaqtida nima qilishni to‘xtatish ham muhim.
Dam olish — ishning qarama-qarshisi emas, balki uning bir qismi.
Qisqa tanaffus vaqtni albatta olib qo‘ymaydi. Aksincha, u ish sifatini saqlashga va kunning qolgan qismi uchun kuchni tejashga yordam berishi mumkin.