Янги одатни бошлаш одатда қийин эмас.
Аммо дастлабки қизиқиш ўтиб кетганидан кейин ҳам уни бир ҳафта, бир ой ва ундан кейин давом эттириш қийинроқ.
Инсон ҳар куни сайр қилишга, кўпроқ сув ичишга, иш пайтида танаффус қилишга, ширинликни камайтиришга ёки кечқурун телефонни эртароқ четга қўйишга қарор қилиши мумкин. Дастлабки кунларда ҳаммаси яхши кетади. Кейин чарчоқ пайдо бўлади, режалар ўзгаради, бошқа ишлар чиқади ва одат аста-секин йўқолиб боради.
Нега бундай бўлади?
Кўпинча муаммо ирода етишмаслигида эмас. Биз хулқимизни жуда кескин ўзгартиришга уринамиз ёки ўзимизга жуда катта вазифалар қўямиз.
Кичик қадамдан бошланг
Агар одат жуда кўп вақт ва куч талаб қилса, уни сақлаб қолиш қийин.
Масалан, ҳар куни бир соат спорт билан шуғулланиш режаси тезда ўз жозибасини йўқотиши мумкин. Қисқа сайр ёки бир неча дақиқа ҳаракат эса оддий кун тартибига осонроқ сиғади.
Кичик қадам аҳамиятсиздек туюлиши мумкин, аммо уни такрорлаш осонроқ.
Аввало мунтазамликни шакллантириш, кейин эса ҳажмни ошириш муҳим.
Янги одатни мавжуд одат билан боғланг
Янги ҳаракатни ҳар куни бажариладиган мавжуд иш билан боғласак, уни эслаб қолиш осонроқ бўлади.
Масалан:
-
нонуштадан кейин сув ичиш;
-
ишнинг маълум қисмидан кейин қисқа танаффус қилиш;
-
кечки овқатдан кейин бироз юриш;
-
ухлашдан олдин телефонни нарига қўйиш.
Шунда янги одат кун тартибида ўзининг аниқ ўрнига эга бўлади.
Ўзингиздан мукаммаллик талаб қилманг
Инсон бошлаган ишини ташлаб қўйишининг асосий сабабларидан бири: «Бир кун қолдирдим, демак ҳаммаси бузилди» деган фикр.
Аслида бир кунлик танаффус ҳеч нарсани ҳал қилмайди.
Муҳими — кейин нима қилишингиз.
Бугун амалга ошмаса, эртага давом эттириш мумкин. Қолдирилган кунни икки баробар юклама билан қоплаш ёки ҳаммасини бошидан бошлаш шарт эмас.
Қолдириш — шунчаки қолдириш, мағлубият эмас.
Фақат натижага эмас, жараёнга ҳам қаранг
Айрим ўзгаришлар секин содир бўлади.
Инсон бир неча ҳафта кўпроқ ҳаракат қилиши ёки овқатланишига эътибор бериши мумкин, аммо тезда катта ўзгаришни сезмаслиги мумкин.
Агар фақат якуний натижага қарасак, қизиқишни йўқотиш осон.
Баъзан жараённинг ўзига қараш фойдали: бугун ўзингиз режалаштирган ишни бажара олдингизми?
Ортиқча тўсиқларни камайтиринг
Баъзан одатга ялқовлик эмас, балки ноқулайлик халақит беради.
Сув идиши доимо қўл остида бўлса, сув ичиш осонроқ.
Қулай пойабзал эшик ёнида турса, сайрга чиқиш осонроқ.
Телефон каравот ёнида эмас, бироз нарида турса, кечқурун уни автоматик равишда қўлга олиш қийинроқ бўлади.
Атроф-муҳитдаги кичик ўзгариш баъзан ўзини доимо назорат қилишга уринишдан кўра яхшироқ ишлайди.
Бирданига ўнта одатни бошламанг
Инсон соғлиғи билан жиддий шуғулланишга қарор қилганда, ҳаммасини бир вақтда ўзгартиргиси келади.
Кўпроқ ҳаракат қилиш, тўғри овқатланиш, ширинликдан воз кечиш, сув ичиш, эрта туриш, эртароқ ухлаш, телефондан камроқ фойдаланиш, витаминлар қабул қилиш...
Бундай рўйхат тезда қўшимча юкка айланади.
Ҳозир ҳақиқатан муҳим бўлган бир-иккита одатни танлаш анча оқилона.
Улар ҳаётингизнинг табиий қисмига айлангач, кейинги одатни қўшиш мумкин.
Одат ҳаёт кечиришга ёрдам бериши керак
Бу, эҳтимол, бутун сериянинг энг муҳим тамойилидир.
Соғлом одатлар инсон ўзини доимо назорат қилиши учун керак эмас.
Улар аста-секин эътибор ва кучни тежашга, ўзини яхшироқ ҳис қилишга ва оддий ҳаётни қўллаб-қувватлашга ёрдам бериши керак.
Агар қандайдир «фойдали» одат доимо асабийлик, айбдорлик ҳисси ёки ўзингиз билан курашишга олиб келса, бу одат тўғри танланганми ва ўзингизга жуда юқори талаб қўймаяпсизми, деб ўйлаб кўриш керак.
Асосий фикр
Одатни бир неча кунда шакллантириб қўйишнинг сеҳрли усули йўқ.
Аммо оддий тамойил бор:
кичик ҳаракат + оқилона мунтазамлик + сабр = барқарор одат.
Бир душанба куни бутун ҳаётингизни ўзгартириш шарт эмас.
Битта фойдали ҳаракатни танланг. Уни оддий қилинг. Имконингиз бўлганда такрорланг. Қолдириб қўйсангиз — ташлаб юборманг, давом эттиринг.
Вақт ўтиши билан аввал куч талаб қилган иш оддий ҳаётнинг бир қисмига айланиши мумкин.
Соғлом одат — ўзингизга қўядиган яна бир талаб эмас. У вақт ўтиши билан сизга яшашга ёрдам берадиган ҳаракатдир.