Юрак ва қон томирлари саломатлиги ҳақида содда ва тушунарли маълумотлар. Хавф омиллари, овқатланиш, жисмоний фаоллик, қон босими, қон айланиши ва юрак-қон томир тизимига ғамхўрлик қилиш ҳақида амалий тавсиялар.
Мияни озиқлантирадиган томирни тўсиб қўйган тромбни ҳақиқатан ҳам олиб ташлаш мумкинми — ва бунинг учун бош суягини очиш шарт эмасми?
Ҳа, айрим ҳолларда замонавий тиббиёт айнан шундай имконият беради.
Бу муолажа механик тромбэктомия деб аталади. Шифокор қон томири орқали ингичка катетерни киритиб, уни мия артериясидаги тиқилиб қолган жойгача олиб боради ва махсус мослама ёрдамида тромбни чиқариб олади. Айрим ҳолларда тромб махсус катетер ёрдамида сўриб олинади.
Одам «мияда тромб бор» деган гапни эшитганда, табиий равишда бир савол туғилади: уни қандай йўқотиш мумкин?
Бир қарашда ҳаммаси оддийдек кўринади: агар томир тромб билан берилган бўлса, уни ё эритиш, ё чиқариб олиш керак.
Ўткир ишемик инсультни даволашда қўлланадиган икки муҳим усулнинг умумий мазмуни ҳам шундай:
тромболиз — тромбни дори ёрдамида эритишга ҳаракат қилиш;
тромбэктомия — тромбни қон томири ичидан механик усулда чиқариб олиш.
Қон томирларининг ҳолати ва қон ивиш тизими юрак-қон томир тизимининг умумий саломатлиги билан чамбарчас боғлиқ. Организм нозик мувозанатни сақлаши керак: қон томирлар бўйлаб нормал оқиши, томир шикастланганда эса қон кетишини тўхтатиш учун тезда ивиши керак.
Муаммо қоннинг ортиқча ивишга мойиллиги ёки аксинча, қон кетишини тўхтатиш қийинлашадиган ивиш бузилишларида юзага келиши мумкин.
Стентлаш — торайган ёки беркилган қон томир орқали қон оқимини тиклашнинг замонавий усулларидан биридир. Кўпинча коронар стентлаш ҳақида гапирилади. Бунда юрак мушагини қон билан таъминлайдиган артериядаги қон оқими тикланади.
Стент тавсия қилинган одамда табиий саволлар туғилади: бу муолажа ҳақиқатан ҳам керакми, қанчалик хавфли, ундан кейин нормал ҳаёт кечириш мумкинми ва энг муҳими — бу муаммони абадий ҳал қиладими?
Стентлаш дейилганда кўпчилик дарҳол юрак ва коронар артерияларни тасаввур қилади. Бу ҳақиқатан ҳам стентларнинг энг машҳур қўлланилиш соҳаларидан биридир.
Аммо стентлар фақат қон томирларида ишлатилмайди. Улар сийдик найлари, ўт йўллари, қизилўнгач, нафас йўллари ва бошқа айрим аъзоларда торайган жойнинг ўтказувчанлигини тиклаш ёки сақлаб туриш учун қўлланади.
Что такое биохакинг и как он связан с образом жизни и контролем здоровья?
Начните знакомство с вводным курсом. Доступ к нему бесплатно на 5 дней.