Маълумотлар танишув хусусиятига эга ва амалий тажрибага асосланган. Қўллашдан олдин шароитингизни инобатга олинг ва зарурат туғилганда мутахассислар билан маслаҳатлашинг.
Биз ҳар куни телефон, интернет, мессенжерлар, ижтимоий тармоқлар ва бошқа ахборот манбаларидан фойдаланамиз.
Улардан бутунлай воз кечишнинг иложи йўқ, бунинг ҳожати ҳам йўқ.
Масала бошқа нарсада: ҳаётимиздаги ахборотни ким бошқаряпти — ўзимизми ёки ахборот оқимими?
Биз вақт-вақти билан уйда тартиб қиламиз: кераксиз нарсаларни чиқариб ташлаймиз, шкафларни йиғиштирамиз, иш жойимизни тозалаймиз.
Лекин аста-секин тартибсизлик тўпланиб борадиган яна бир жой бор — бу бизнинг ахборот маконимиз.
Сунъий интеллект аста-секин кундалик воситага айланмоқда. Унинг ёрдамида тушунмаган нарсамизни тезда изоҳлаш, вариантларни солиштириш, матн тузиш, мураккаб мавзуни таҳлил қилиш ёки муаммони ҳал қилиш учун йўл-йўриқ олиш мумкин.
Бир қарашда, сунъий интеллект бизни ахборот кўплигидан халос қилиши керакдек туюлади.
Телефон анчадан бери шунчаки алоқа воситаси бўлиб қолмаган.
У орқали ишлаймиз, мулоқот қиламиз, харидлар учун тўлов қиламиз, маълумот излаймиз, ўқиймиз, ўрганамиз, суратга оламиз ва кундалик кўплаб вазифаларни ҳал қиламиз.
Телефоннинг таниш овози ёки тебраниши — қўл беихтиёр экранга узатилади.
Янги хабар. Реклама. Янгилик. Илованинг янгиланиши. Кимдир «Like» босди.
Буни текшириш атиги бир неча сония вақт оладигандек туюлади.
Интернет кундалик ҳаётимизнинг бир қисмига айланган. Биз мулоқот қиламиз, ишлаймиз, ўрганамиз, янгиликларни ўқиймиз, видеолар кўрамиз ва саволларимизга жавоб излаймиз.
Буларнинг барчасидан воз кечиш шарт эмас.
Дунёда нималар бўлаётганини билиб туриш фойдали. Янгиликлар воқеаларни тушунишга, қарорлар қабул қилишга ва ҳаётдан узилиб қолмасликка ёрдам беради.
Аммо бунинг бошқа томони ҳам бор.
Таниш ҳолат: телефонни бир неча дақиқага очасиз, лентани варақлай бошлайсиз — бирдан ярим соат ўтиб кетганини сезиб қоласиз.
Бунда аввалгидек қизиқиш ҳам қолмаган. Кўзлар чарчаган, бош ахборотга тўлган, телефонни четга қўйгингиз келади — аммо қўл яна экранни варақлайди.
Ҳар куни жуда катта миқдордаги ахборотга дуч келамиз. Янгиликлар, хабарлар, видеолар, ижтимоий тармоқлар, реклама, мақолалар ва турли тавсиялар доимо эътиборимизни жалб қилишга интилади.
Бу ахборотнинг бир қисми ҳақиқатан фойдали. Бир қисми шунчаки қизиқ. Катта қисми эса умуман ҳаётимизга алоқадор эмас.
Биз парҳез ҳақида гапирганда одатда овқатни назарда тутамиз. Аммо бугун инсон ҳар куни жуда катта миқдордаги ахборотни ҳам «истеъмол қилади»: янгиликлар, видеолар, хабарлар, мақолалар, реклама ва ижтимоий тармоқлар.
Овқатланишда бўлгани каби, бу ерда ҳам фақат қанча, балки нимани истеъмол қилишимиз муҳим.
Биз ноодатий даврда яшаяпмиз. Илгари одам маълумот излашига тўғри келарди. Бугун эса маълумотнинг ўзи бизни излаб топади.
Янгиликлар, Telegram, YouTube, ижтимоий тармоқлар, реклама, хабарлар, билдиришномалар, қидирув натижалари — буларнинг барчаси доимо эътиборимиз учун курашади.