Экинларни парваришлаш ва ҳосилни касалликлар, зараркунандалар, иссиқ, ортиқча қизиб кетиш ҳамда бошқа ноқулай шароитлардан ҳимоя қилиш бўйича амалий тавсиялар.
Баргларнинг сарғайиши ўсимлик етиштиришда энг кўп учрайдиган муаммолардан биридир. Баъзан бу табиий жараён бўлиши мумкин, лекин кўпинча ўсимлик ўзига керакли шароит етишмаётганини шу тарзда билдиради.
Сабабни фақат битта белгига қараб аниқлаш ҳар доим ҳам осон эмас. Шунинг учун қайси барглар сарғаяётгани, бу жараён қанчалик тез кечаётгани ва ўсимликда яна қандай ўзгаришлар юз берганига эътибор бериш керак.
Бодринг етиштириш шароитига жуда тез жавоб беради. Кўчат экилгандан кейин, ҳарорат кескин ўзгарганда, қурғоқчилик ёки бошқа стресс ҳолатларида ўсимликларнинг ўсиши секинлашиши, гуллар ёки тугунчалар тўкилиши мумкин.
Изабион аминокислоталар ва пептидлар асосидаги биостимулятор ўғит сифатида қўлланади. Аммо муҳим жиҳати шундаки, у касалликларга қарши восита эмас ва оддий ўғитлашнинг ўрнини боса олмайди.
Фитоверм боғ, томорқа ва иссиқхоналарда турли зараркунандаларга қарши кўп ишлатилади. У нисбатан қисқа кутиш муддати ва кўплаб экинларда қўллаш имконияти билан қадрланади.
Аммо баъзан ишлов берилгандан кейин ҳам зараркунандалар ўсимликда ҳаракатланишда давом этади. Шунда боғбон: «Фитоверм ишламади», деган хулосага келади.
Фитолавин ўсимликларни айрим бактериал ва бошқа касалликлардан ҳимоя қилиш учун қўлланади. У томорқа, боғ ва иссиқхоналарда препарат таъсир қиладиган касалликлар белгилари кузатилганда ишлатилиши мумкин.
Аммо муҳим жиҳати шундаки, Фитолавин ўсимликларнинг барча касалликларига қарши универсал восита эмас. Муаммо зараркунандалар, вируслар ёки препарат таъсир қилмайдиган касаллик сабабли юзага келган бўлса, ишлов кутилган натижани бермайди.
Ҳар баҳор кўплаб томорқачилар бир хил муаммога дуч келади: кўчатлар чўзилиб кетади, пояси ингичка, ранги оқариб, ўсимликлар заифлашади. Бунинг асосий сабабларидан бири — ёруғлик етишмаслиги.
Бу муаммони ҳал қилиш учун фитолампалар ва ўсимликларни қўшимча ёритишга мос оддий LED чироқлардан фойдаланилади. Аммо фитолампалар атрофида кўплаб афсоналар ҳам мавжуд. Айрим ишлаб чиқарувчилар махсус чироқнинг ўзи кўчатни бақувват қилиб, ҳосилни кескин ошириши мумкин деган тасаввур уйғотади.
Баъзан ўсимлик мунтазам суғорилади, ўғит берилади, аммо барибир деярли ўсмайди. Янги барглар секин пайдо бўлади, новдалар кучсиз бўлади ва ўсиш гўё тўхтаб қолгандек кўринади.
Бундай вазиятда кўпчилик ўғит миқдорини оширади. Аммо бу ҳар доим ҳам ёрдам бермайди, баъзан эса ўсимлик ҳолатини янада ёмонлаштириши мумкин.