Фитоверм боғ, томорқа ва иссиқхоналарда турли зараркунандаларга қарши кўп ишлатилади. У нисбатан қисқа кутиш муддати ва кўплаб экинларда қўллаш имконияти билан қадрланади.
Аммо баъзан ишлов берилгандан кейин ҳам зараркунандалар ўсимликда ҳаракатланишда давом этади. Шунда боғбон: «Фитоверм ишламади», деган хулосага келади.
Аслида бунинг бир нечта сабаби бўлиши мумкин. Фитоверм барча зараркунандаларга қарши универсал восита эмас ва у дарҳол таъсир қиладиган препарат ҳам эмас.
Фитоверм қайси зараркунандаларга қарши ёрдам беради?
Фитоверм биологик инсектицид-акарицидлар гуруҳига киради. У айрим ҳашарот зараркунандалари ва каналарга қарши қўлланади.
Жумладан:
- ширалар;
- оққанот;
- трипслар;
- ўргимчаккана;
- айрим бошқа зараркунандалар.
Аммо самарадорлик зараркунанданинг турига, ривожланиш босқичига, ўсимликнинг қанчалик яхши ишлов берилганига ва ташқи шароитларга боғлиқ.
Нега ишловдан кейин зараркунандалар дарҳол йўқолмайди?
Бу энг кўп учрайдиган тушунмовчиликлардан биридир.
Ишловдан кейин зараркунанда маълум вақт ўсимликда қолиши мумкин. Препаратнинг таъсир қилиши учун вақт керак.
Шунинг учун натижани пуркагандан бир неча дақиқа ёки дарҳол кейин баҳолаш нотўғри.
Бундан ташқари, препарат зараркунандаларнинг тухумларини ҳар доим ҳам йўқ қилмайди. Шу сабабли кейинчалик янги зараркунандалар пайдо бўлса, Фитоверм умуман ишламаган деган таассурот пайдо бўлиши мумкин.
Энг кўп учрайдиган хато — баргларни ёмон қоплаш
Фитоверм зараркунандага етиб бориши керак.
Агар фақат баргларнинг устки қисми пуркалса, зараркунандалар эса баргнинг пастки томонида бўлса, уларнинг бир қисми ишловдан деярли таъсирланмай қолиши мумкин.
Бу айниқса:
- шира;
- оққанот;
- трипс;
- ўргимчаккана
билан курашишда муҳим.
Шунинг учун ўсимликни ишчи эритма билан имкон қадар бир текис қоплашга, айниқса баргларнинг пастки томонига эътибор бериш керак.
Нега иссиқ ва кучли қуёш таъсирни камайтириши мумкин?
Ўсимликларга ишлов беришда об-ҳаво шароитини ҳисобга олиш муҳим.
Кучли иссиқлик, тик қуёш нури ва эритманинг жуда тез қуриб қолиши ишлов самарадорлигини пасайтириши мумкин.
Шунинг учун одатда кучли қуёш ва ҳаддан ташқари иссиқ бўлмаган вақтни танлаш маъқул. Бунда айнан сиздаги препаратнинг йўриқномасига амал қилиш керак.
Нега бир марта ишлов бериш етарли бўлмаслиги мумкин?
Кўплаб зараркунандаларнинг ҳаёт цикли биринчи ишловдан кейин ҳам давом этади.
Айрим зараркунандалар препаратга камроқ сезгир босқичда бўлиши мумкин. Бундан ташқари, тухумлардан янги зараркунандалар чиқиши ёки қўшни ўсимликлардан келиши мумкин.
Шунинг учун айрим ҳолларда препарат йўриқномасида кўрсатилган муддатдан кейин такрорий ишлов бериш керак бўлади.
Оралиқ муддатни ўзбошимчалик билан қисқартириш ёки эритма концентрациясини ошириш керак эмас.
Нотўғри концентрация нима учун самара бермайди?
Жуда суюлтирилган эритма етарли таъсир бермаслиги мумкин.
Аммо «ишончлироқ бўлсин» деб концентрацияни ошириш ҳам тўғри эмас.
Юқори концентрация ҳар доим ҳам юқори самарадорликни англатмайди ва ўсимликка зарар етказиш хавфини ошириши мумкин.
Шунинг учун ишчи эритмани айнан сиздаги препарат шакли учун ишлаб чиқарувчи кўрсатмасига мувофиқ тайёрлаш керак.
Фитоверм ўсимлик касалликларини даволамайди
Бу жуда муҳим.
Агар барглардаги муаммо замбуруғли ёки бактериал касаллик сабабли юзага келган бўлса, Фитоверм касаллик сабабини бартараф этмайди.
Масалан, доғлар, чириш, сўлиш ёки баргдаги қоплама ҳар доим ҳам зараркунанда сабабли бўлмайди.
Шунинг учун аввал муаммо ҳашарот, кана ёки касаллик эканини аниқлаш керак.
Муаммо ҳақиқатан ҳам зараркунандадан эканини қандай билиш мумкин?
Қуйидаги белгиларни кузатинг:
- баргларда майда ҳашаротлар;
- ёпишқоқ ажралмалар;
- ёш баргларнинг буралиши;
- баргларда кумушранг шикастланишлар;
- майда оч рангли нуқталар;
- ўргимчак тўри;
- ўсимликни силкитганда учиб чиқадиган оқ ҳашаротлар.
Агар зараркунанда белгилари бўлмаса, инсектицидни автоматик равишда ишлатиш керак эмас.
Ишлов самарадорлигини қандай ошириш мумкин?
Ишловдан олдин:
- Зараркунандани аниқланг.
- Айнан сиздаги Фитоверм йўриқномасини ўқинг.
- Эритмани тавсия этилган концентрацияда тайёрланг.
- Ўсимликни яхшилаб пурканг.
- Баргларнинг пастки томонига алоҳида эътибор беринг.
- Мос об-ҳаво шароитини танланг.
- Натижани дарҳол баҳоламанг.
- Зарур бўлса, ишлаб чиқарувчи кўрсатган муддатда такрорий ишлов беринг.
- Қўшни ўсимликларни ҳам текширинг.
Фитовермни бошқа препаратлар билан аралаштириш мумкинми?
Препаратларни ўзбошимчалик билан аралаштирманг.
Мослик аниқ воситаларнинг таркибига боғлиқ. Ишлаб чиқарувчи бирга қўллаш мумкинлигини кўрсатмаган бўлса, уларни алоҳида ишлатиш хавфсизроқ.
Шунингдек, ҳосилни йиғиб олишгача бўлган кутиш муддати ва қадоқда кўрсатилган бошқа чекловларга риоя қилиш керак.
Хулоса
Фитоверм айрим ҳашаротлар ва каналарга қарши курашишда ҳақиқатан ҳам самарали бўлиши мумкин, аммо бунинг учун уни тўғри қўллаш керак.
Препарат самара бермаётгандек кўринса, бу ҳар доим ҳам унинг самарасизлигини англатмайди. Зараркунанда нотўғри аниқланган, ўсимлик ёмон қопланган, ишлов ноқулай шароитда ўтказилган ёки бир марталик ишлов етарли бўлмаган бўлиши мумкин.
Асосий қоида оддий: аввал зараркунандани аниқланг, кейин препаратни йўриқномага мувофиқ тўғри қўлланг ва унинг таъсир қилиши учун вақт беринг.