Ширинликни жуда кўп одамлар яхши кўради. Шакар солинган чой, конфет, печенье, пишириқлар ёки овқатдан кейинги бирор ширин нарса аста-секин ҳар кунлик одатга айланиши мумкин.
Ширинлик исташнинг ўзи инсонда бирор муаммо борлигини англатмайди. Муаммо ширинлик завқдан кўра доимий эҳтиёжга айланганида бошланади.
Баъзан инсон ўзидан ширинлик хоҳлаяптими-йўқми, деб сўрамайди ҳам. Шунчаки чойга конфет олади ёки овқатдан кейин автоматик равишда бирор ширин нарса излайди.
Ширинликка одат қандай шаклланади?
Ширин таъм ёқимли бўлгани учун мия бундай овқатланиш одатини осон эслаб қолади.
Бундан ташқари, ширинлик ҳар доим ҳам очлик билан боғлиқ эмас. У маълум вазиятнинг бир қисмига айланиши мумкин: тушликдан кейин чой, иш пайтида печенье, кечқурун ширинлик ёки суҳбат вақтида конфет.
Шундай қилиб, қуйидаги занжир пайдо бўлади:
вазият → одатий ҳаракат → ёқимли ҳис
Вақт ўтиши билан ҳақиқий очлик бўлмаса ҳам, ширинлик автоматик реакцияга айланиши мумкин.
Ширинликни душман деб эълон қилиш шарт эмас
Кўпчилик учун барча ширинликларни бутунлай тақиқлаш шарт эмас.
Ширинликни овқатланишга ёқимли қўшимча сифатида истеъмол қилиш билан уни доимо ейиш одатини фарқлай билиш анча фойдали.
Инсон баъзан бир бўлак торт ёки бир нечта конфет еса, бунинг ўзи нотўғри овқатланиш дегани эмас. Муҳими — умумий овқатланиш тарзи ва ширин маҳсулотлар унда қанчалик катта ўрин эгаллаши.
Нимадан бошлаш мумкин?
Дарҳол шакардан бутунлай воз кечиш шарт эмас.
Оддий кузатишдан бошлаш мумкин:
Менга қайси пайтда ширинлик истаги пайдо бўлади?
Бу очликданми? Зерикишданми? Дам олиш пайтидами? Чойдан кейинми? Чарчоқ сабаблими? Ёки ширинлик кўз олдида тургани учунми?
Жавоб баъзан ширинликни хоҳлаш сабаби овқат эмас, балки одат эканини тушунишга ёрдам беради.
Ширинликни доимо кўз олдида сақламаслик
Овқатланиш одатларига атроф-муҳит ҳам таъсир қилади.
Агар конфет, печенье ва бошқа ширинликлар доимо кўз олдида турса, уларга қўл чўзиш осон бўлади.
Шунинг учун баъзан маҳсулотнинг жойлашувини ўзгартиришнинг ўзи кифоя: кўп миқдордаги ширинликларни кўз олдида сақламаслик ва озроқ миқдорда сотиб олиш.
Бу тақиқ эмас. Фақат автоматик ҳаракатни бироз камайтиради.
Ширинлик ўрнига доимий тамаддилар бўлмасин
Баъзан инсон конфетдан воз кечиб, овқатлар орасида бошқа маҳсулотларни доимо ейишни бошлайди.
Шунинг учун фақат битта маҳсулотга эмас, балки умумий овқатланиш тартибига қараш керак.
Оқсил, клетчатка ва бошқа зарур озиқ моддалари етарли бўлган тўйимли овқат узоқроқ вақт тўқлик ҳиссини сақлашга ёрдам бериши мумкин.
Чой-чи?
Кўп одамларда ширинликка одат айнан чой ёки қаҳвадан бошланади.
Агар бир пиёла чойга бир неча қошиқ шакар солишга ўрганган бўлсангиз, бир кунда бутунлай тўхтатиш шарт эмас.
Шакар миқдорини аста-секин камайтириш мумкин. Шунда таъм сезиш ҳам янги миқдорга мослашиб боради.
Айрим одамлар вақт ўтиши билан шакарсиз чойга ҳам бемалол ўрганиб кетади.
Энг муҳими — овқатланишни доимий назоратга айлантирмаслик
Соғлом одат доимий курашга ўхшамаслиги керак: «Бу мумкин эмас, бу ҳам мумкин эмас, буни эса фақат маълум кунда ейиш мумкин».
Бундай ёндашув тез чарчатиши мумкин.
Ўз одатларимизни кузатиш ва ҳақиқатан халақит бераётганларини аста-секин ўзгартириш анча амалий йўлдир.
Ширинлик завқ бўлиб қолиши мумкин, аммо у автоматик эҳтиёжга айланмаслиги керак.
Баъзан энг яхши натижа бутунлай воз кечиш эмас, балки оддий ўзгаришдан келади: шакарни бироз камайтириш, ширинликни бироз камроқ истеъмол қилиш ва танловга бироз кўпроқ эътибор бериш.