Биз кўпинча танаффусни вақтни йўқотиш деб қабул қиламиз. Тўхтаб қолсак, ишимиз чўзилиб кетади ва бажариладиган ишлар янада кўпайиб кетадигандек туюлади.
Аммо узоқ вақт танаффуссиз ишлаш аста-секин эътиборни, ишлаш қобилиятини ва бажарилаётган иш сифатини пасайтиради. Инсон ишлашда давом этади, лекин аввалгидек самарали ишлай олмайди.
Шунинг учун қисқа танаффус бекорчилик дегани эмас. Меъёрдаги дам олиш кучни сақлашга ва ишни хотиржамроқ давом эттиришга ёрдам беради.
Нима учун дам олишни унутиб қўямиз?
Инсон муҳим ёки қизиқ иш билан банд бўлганда, чарчоқни узоқ вақт сезмаслиги мумкин. Айниқса компьютерда ишлайдиган, уй юмушлари билан шуғулланадиган, томорқада ишлайдиган ёки жисмоний меҳнат қиладиган одамларда бу ҳолат кўп учрайди.
Баъзан чарчоқ, асабийлашиш ёки диққатни жамлаш қийинлашганидан кейингина дам олиш кераклигини эслаймиз.
Ўзимизни жуда чарчатиб қўйгандан кўра, олдинроқ қисқа танаффус қилиш фойдалироқ.
Яхши танаффус қандай бўлиши мумкин?
Танаффус албатта узоқ бўлиши шарт эмас. Баъзан бир неча дақиқанинг ўзи ҳам тана ҳолатини бироз ўзгартириш ва диққатни бошқа томонга йўналтириш учун етарли.
Масалан:
-
ўрнингиздан туриб, бироз юриш;
-
бир неча марта хотиржам ҳаракат қилиш;
-
айниқса экран олдида ишлагандан кейин узоқроқ жойга қараш;
-
сув ичиш;
-
қисқа вақт тоза ҳавога чиқиш;
-
телефонни олмасдан, бир неча дақиқа тинч ўтириш.
Охирги усулга алоҳида эътибор бериш керак. Агар ҳар бир танаффусда янгиликлар, ижтимоий тармоқлар ёки қисқа видеоларни кўришни бошласак, мия ҳақиқий дам олмайди. Биз фақат бир ахборот оқимини бошқасига алмаштирамиз.
Танаффус яна бир мажбуриятга айланмасин
Дам олиш учун ўнлаб қоидалардан иборат мураккаб тизим тузиш шарт эмас.
Кимгадир маълум миқдорда ишлагандан кейин қисқа танаффус қилиш қулай. Бошқа одам эса чарчоқнинг дастлабки белгиларини сезганда дам олишни маъқул кўради.
Муҳими, сизга ва ҳаёт тарзингизга мос усулни топиш.
Жисмоний меҳнатда танаффус кучни тиклаш учун тинчроқ дам олишни англатиши мумкин. Компьютерда ишлаганда эса тана ҳолатини ўзгартириш, ўрнидан туриш ва экрандан кўзни узиш фойдали.
Кучли чарчоқни кутмасдан тўхташ
Оддий қоида бор: ишлашни давом эттиришнинг иложи қолмайдиган пайтни кутиш шарт эмас.
Агар кўпроқ хатога йўл қўяётган бўлсангиз, фикрингизни йўқотсангиз, майда нарсалардан асабийлашсангиз ёки вазифани қандай давом эттиришни билмай қолсангиз, бироз тўхтаб туриш вақти келган бўлиши мумкин.
Қисқа танаффусдан кейин ишга бошқача нигоҳ билан қараш осонроқ бўлади.
Танаффусни одатга қандай айлантириш мумкин?
Қатъий жадвалдан бошлаш шарт эмас.
Ҳар куни такрорланадиган битта иш жараёнини танланг ва унга қисқа танаффусни боғланг.
Масалан: ишнинг маълум қисмини тугатдингиз — ўрнингиздан туринг, бироз юринг, сув ичинг ва шундан кейин ишни давом эттиринг.
Вақт ўтиши билан бу кетма-кетлик табиий одатга айланиши мумкин.
Энг муҳими, дам олишни яна бир мажбуриятга айлантирмаслик. Танаффус қилолмай қолганингиз учун ўзингизни айблашнинг ҳожати йўқ.
Асосий фикр
Соғлом одатлар фақат нима қилишимиздан иборат эмас. Баъзан ўз вақтида нима қилишни тўхтатиш ҳам муҳим.
Дам олиш — ишнинг қарама-қаршиси эмас, балки унинг бир қисми.
Қисқа танаффус вақтни албатта олиб қўймайди. Аксинча, у иш сифатини сақлашга ва куннинг қолган қисми учун кучни тежашга ёрдам бериши мумкин.