Магний организм учун муҳим минерал бўлиб, мушаклар ва асаб тизимининг нормал ишлаши, энергия алмашинуви ҳамда бошқа кўплаб жараёнларда иштирок этади.
Магний жиддий даражада етишмаса, турли белгилар пайдо бўлиши мумкин. Аммо муаммо шундаки, бу белгилар фақат магний етишмаслигига хос эмас. Чарчоқ, мушак тортишиши ёки асабийлашишнинг бошқа кўплаб сабаблари ҳам бўлиши мумкин.
Шунинг учун фақат битта белгига қараб магний етишмаслигини аниқлаб бўлмайди.
Қайси белгилар магний етишмаслигидан дарак бериши мумкин?
Мушак тортишиши ва майда титрашлар
Энг кўп тилга олинадиган белгиларидан бири — мушакларнинг спазми, тортишиши ёки беихтиёр майда титраши.
Бу, масалан, оёқларда, айниқса жисмоний зўриқишдан кейин ёки тинч ҳолатда кузатилиши мумкин.
Аммо мушак тортишиши фақат магний етишмаслигидан бўлмайди. Сувсизланиш, жисмоний юклама, айрим дорилар ва бошқа электролитлар мувозанатининг бузилиши ҳам бунга сабаб бўлиши мумкин.
Тез чарчаш
Магний жиддий даражада етишмаганда ҳолсизлик ва доимий чарчоқ ҳисси пайдо бўлиши мумкин.
Аммо бу белги жуда умумий. Уйқу етишмаслиги, стресс, камқонлик, инфекциялар, жисмоний фаолликнинг камлиги ва бошқа кўплаб ҳолатлар ҳам чарчоққа олиб келади.
Асабийлашиш ва кайфиятдаги ўзгаришлар
Магний асаб тизими фаолиятида иштирок этади. Шу сабабли у жиддий етишмаганда асабийлик, тез жаҳл чиқиши ва бошқа ноқулай ҳолатлар пайдо бўлиши мумкин.
Аммо кайфиятдаги ҳар қандай ўзгаришни фақат магний билан боғлаш нотўғри.
Увишиш ёки жимирлаш
Магний жуда камайса, баъзан ноодатий сезгилар — увишиш ёки жимирлаш пайдо бўлиши мумкин.
Бундай белгиларни мустақил равишда фақат магний етишмаслиги билан изоҳлаш керак эмас. Агар бу ҳолат давом этса ёки такрорланса, шифокор билан маслаҳатлашиш маъқул.
Иштаҳанинг пасайиши ва кўнгил айниши
Магний етишмовчилиги кучли бўлса, иштаҳа пасайиши, кўнгил айниши ва умумий ҳолатнинг ёмонлашиши кузатилиши мумкин.
Аммо бундай белгилар ҳам жуда кўп сабабларга эга.
Қачон магний етишмаслиги эҳтимоли юқорироқ бўлади?
Магний етишмаслиги айрим ҳолатларда кўпроқ учраши мумкин. Масалан, узоқ давом этадиган ич кетиши ёки озуқа моддаларининг ичакдан сўрилиши бузилганда организм магнийни етарли миқдорда ўзлаштира олмаслиги мумкин.
Айрим касалликлар ва баъзи дориларни узоқ муддат қабул қилиш ҳам хавфни ошириши мумкин.
Шунинг учун фақат белгилар эмас, балки овқатланиш, соғлиқ ҳолати ва қабул қилинаётган дориларни ҳам ҳисобга олиш керак.
Магний етишмаслигини фақат белгилар орқали аниқлаш мумкинми?
Йўқ, фақат сезгиларга қараб магний етишмаслигини ишончли аниқлаб бўлмайди.
Бундан ташқари, қондаги магний миқдорини текшириш ҳам организмдаги умумий магний захирасини ҳар доим тўлиқ акс эттирмаслиги мумкин. Шу сабабли шифокор таҳлил натижаларини аломатлар, овқатланиш, мавжуд касалликлар ва қабул қилинаётган дорилар билан биргаликда баҳолайди.
Агар жиддий магний етишмаслигига шубҳа бўлса, текширувдан ўтиш масаласини мутахассис билан муҳокама қилиш маъқул.
Дарҳол магний қабул қилиш керакми?
Ҳар доим ҳам эмас.
Агар одам фақат чарчоқни ҳис қилса ёки вақти-вақти билан мушаклари тортишса, бу унга албатта магний қўшимчаси керак дегани эмас.
Аввало овқатланишга эътибор бериш мумкин. Магний манбалари қуйидагилар:
- ёнғоқ ва уруғлар;
- дуккаклилар;
- бутун донли маҳсулотлар;
- яшил баргли сабзавотлар;
- айрим балиқ турлари;
- магний сақловчи бошқа маҳсулотлар.
Магний қўшимчалари айрим ҳолатларда фойдали бўлиши мумкин, аммо уларни назоратсиз қабул қилиш керак эмас.
Бир нечта белги бир вақтда пайдо бўлса, нима қилиш керак?
Агар бир вақтнинг ўзида мушак тортишиши, кучли ҳолсизлик, увишиш ёки бошқа ноодатий белгилар пайдо бўлса, ўзингизга мустақил ташхис қўйишга уринманг.
Айниқса белгилар кучли бўлса, тўсатдан пайдо бўлса ёки тобора кучайса, шифокорга мурожаат қилиш керак.
Хулоса
Мушак тортишиши, чарчоқ, асабийлашиш ва бошқа айрим белгилар магний етишмаслигида учраши мумкин, аммо уларнинг ўзи магний етишмаслигини исботламайди.
Овқатланиш ва эҳтимолий хавф омилларини баҳолаш, доимий ёки кучли белгилар кузатилганда эса шифокор билан маслаҳатлашиш маъқул.
Магний организм учун муҳим, аммо «белги бор — демак магний ичиш керак» деган ёндашув жуда соддалаштирилган.